جامعه شناسی ادبیات

برگرفته از وبلاگ مطالعات فرهنگی رادیکال

پوریا پسر خانواده ایی ۵ نفره است که مادرش به علت بیماری فوت می کندو او به همراه دو خواهرش

به نام پریناز و پریزاد وپدرش که کارمند بازنشسته است زندگی میکند.پوریا در رشته پزشکی تحصیل کرده

وبرای دو سال خدمت راهی لرستان می شود.پدر پوریا پسرش را به علت این که نتوانسته علی رغم

پزشک بودنش مادرش را درمان کند مقصر میداند وپدر وپسر رابطه خوبی با هم ندارندو پوریا برای فرار از

چنین محیطی با ما موریت در لرستان موافقت می کند وبه یکی از روستا های لرستان برای طبابت

می رود....

۱-آیا داستان کلیت جامعه راناعادلانه می شماردیا تنها قصد تغییر یا بهبود در برخی بخش های آن رادارد؟

 در واقع داستان کلیت جامعه را ناعادلانه می شمارد،ازرفتارهای که باید_خانواده به علت با ایمانی؛با تقوا بودنش شده تا رفتارهای عمه ودختر عمه ورفتارهای مردم که این مادرودخترراترد می کردند ناعادلانه بودازوقتی وضعیت بهزیستی که مثل زندان توصیف شد تاوضعیت بیمارستان وغیره..... همه ناعادلانه بود.

شكل مشخص در داستان هاي عاميانه
اصلي‌ترين مشخصه‌ قصه‌‌هاي عاميانه، شفاهي‌ بودن و عدم وابستگي و تعلق آنها به فردي خاص است هر چند اين قصه‌ها نيز گاه مكتوب شده‌اند، اما هيچ‌گاه نويسنده آن شهرتي فراتر از نام قصه نيافته است. و نويسنده از بازنويسي اثر به مرحله بازآفريني و خلق اثري تازه نرسيده است. از اين دسته‌اند: سمك عيار، رموز حمزه، ابومسلم‌نامه، سندبادنامه، اميرارسلان و اسكندرنامه كه البته نام‌‌هاي ظهيري سمرقندي، نقيب الممالك و منوچهر حكيم بر نسخه‌هايي از سه اثر آخر سنگيني مي‌كند

خلاصه داستان

داستان با توصیف فضاي زندگي زن جواني آغاز مي‏شود كه پدرش را از دست داده است و با مادرش در اپارتمان كوچكي زندگي مي‏كند. يك خواهر و يك برادر دارد كه هردو ازدواج كرده‏اند. او در روياهاي جوني خويش آينده اي آرام و بي‏دغدغه و ازدواجي موفق و همسر خوب و زندگي راحتي را مي‏طلبد. در شركتي كه كار مي‏كند روزي با مرد جواني مواجه مي‏شود كه تازه در آن استخدام شده است....

خلاصه داستان

رمان ركسانا نوشته م .مودب پور داستاني است آرمانگرايانه مانند بقيه نوشته هاي او.

در اين داستان سعي به قهرمان پروري نمي شود اما شخصيت آرماني با تمام جزييات آن تصوير مي شود واين از طريق برجسته كردن ابعاد منفي شخص دوم داستان مي باشد نويسنده در اين كتاب افراط فراواني در تجمل گرايي دارد  و ويژگيهاي اين تجمل را در زندگي نقش اول داستان به خوبي برجسته مي كند.

داستان عاشقانه اي كه او در اين كتاب مطرح مي كند عشق شاهزاده و گدايي است مثل اكثر داستان هاي عامه پسند . و اين عشق  دقيقا نافرجام است .

با اينكه زمان توصيف شده داستان تهران دهه 70و اوايال دهه 80 است  ولي هيچ از يك واقعيتهاي تهران اين زمان چالشهايي كه مردم با آن دست و پنجه نرم مي كنند را توضيح نمي دهد .تهران آرمان شهري عاري از دود و دوز وكلك وناامني است .

دين دراين داستان كاملا مصنوعي و ابزاري توصيف شده است چون هيچ يك از اعضاي داستان براي مثال نماز نمي خوانند ولي وقتي شخص اول داستان عاشق دختري ارمني مي شود پدر خانواده به شدت با وي مخالفت مي كند.

ودر انتها نويسنده براي پايان بخشيدن به داستان آسان ترين راه كه مرگ معشوقه است را انتخاب ميكند و به داستان خود خاتمه ميدهد

عروس قولنامه اي داستان زندگي حال و گذشته مردي است به نام نادر كه با آمدن خواستگاري براي تنها دخترش كه بنا به مصلحت هاي خوانوادگي و تجاري عمويش معرفي شده است به ياد گذشته خوانوادگي خود مي افتد كه پدر بزرگ بازاريش تمام دختران و نوه هاي خود را به بهانه اندوختن مال و تملك زمين، در حجره اش معامله كرده و آنها را به مسلخ ازدواج هاي تحميلي ميكشاند.آرويه دختر نادر كه حاضر به تن دادن به چنين ازدواج و شركت در چنين مراسم خواستگاري نمي شود با اظهار شدن اين مطلب شروع به مخالفت كرده و پدرش نادر كه مرد روشنفكري است با او هم عقيده شده و در خلال مشاجره با همسر و راهنمايي دادن به دخترش داستان گذشته خود را به ياد مي اورد كه پدرش چگونه پس از سالها تحمل حرف شنوي از خان بابا (پدر بزرگ نادر) و از دست دادن يكي از دخترانش به خاطر همين ازدواج هاي تحميلي، جلوي خان بابا مي ايستد و آزادي تصميم گيري و عشق را به خوانواده اش مي بخشد....

حسن ميرعابديني

http://www.sokhan.com

شهلا پروين روح با مجموعه داستان حناي سوخته (1378) جايزه‌‌ي منتقدان ادبي مطبوعات را برده است. او در رمان طلسم ساخت پيچيده اي را تدارك مي بيند كه از همترازي دو رشته داستاني پديد آمده كه قرار است در نقطه اي به هم برسند.

داستان ، تصوير زندگي زني (ماهنوش )است با روحي زخم خورده كه پس از پايان دادن به زندگي مشترك سراسر رنجبارش ، به نزد خانواده اش باز مي گردد تا در آن مأمن مألوف ، آلام گذشته اش را به فراموشي بسپارد . غافل از اينكه تنهايي زن ،رنج مضاعفي است كه بر شمار زخم هاي روحش مي افزايد ... با اين همه ، اين بار روزگار جفاكار گويي بر آن است تا آرامش از دست رفته را با حضور عزيزانش به او بازگرداند .

خلاصه داستان:

خلاصه کتاب بدین شرح میباشد: عصمت دختر يك خانواده مذهبی وحاجی بازاری است که طبق سنت  می بایست در اوان جوانی ازدواج کند، سرانجام با یک خانواده ی اصیل و مذهبی که روحانی نیز بودند ازدواج می کند، در ابتدا پسراین خانواده دنباله روراه پدروآداب و مناسک خودشان بود اما با تغییروتحولات سیاسی واجتماعی اودرنظام ارتش قرار می گیرد واوج تغییروتحولات داستان از این نقطه است،زمان داستان به دوران رضاشاه برمیگردد ودستوراکید او مبنی بر کشف حجاب سبب می شود عصمت در تعارض مستقیمی با شوهرش قرار بگیرد شوهر او که می خواهد ترفیع درجه پیدا کند از او می خواست که حجابش را کنار گذارد و عصمت هم بنابر اعتقادات و محیطی که در آن بزرگ شده بود حاضر به انجام آن نبود  علاقه همسرش به داشتن پسر و بی میلی و بی توجهی او نسبت به دخترانش،مسئله ای است که در سرتاسر داستان و با هربارآبستن شدن عصمت با آن روبرو می شویم،اما مهاجرت آنها از کاشان به تهران تا حدودی روند داستان را عوض می کند،مرد بدلیل تغییرات سیاسی و نظامی دچار گرفتاریهایی می شود که سر انجام روانه زندان می شود و از این پس عصمت با علم بر اینکه شوهرش به او خیانت کرده است،کلید حل مشكلات و راهگشای کار او می شود.عصمت از این پس نه مادر خانه بلكه مرد خانواده است،مدارک را بررسی می کند،اطلاعاتی را بدست می- آورد و قبل از اینکه شوهرش را پای دار ببرند او را نجات می دهد.

-دا آیا داستان کليت جامعه را ناعادلانه مي شمارد، يا تنها قصد تغيير (يا بهبود) در برخي بخش هاي آن را دارد؟ کدام بخش هاي جامعه از نظر نويسنده درست کار نمي کنند؟ آيا نويسنده راه حلي هم داده است؟ دنياي آرماني نويسنده کجاست: گذشته يا آينده؟ اين دنيا چه ويژگي هايي دارد؟ آيا اين دنيا محقق شدني است يا تنها براي فرار از مشکلات به آن پناه مي بريم؟ آيا نويسنده به پيچيدگي هاي اين جامعه آرماني واقف است؟ ....